Βασική συντήρηση ποδηλάτου: 6 βήματα

Ένα ποδήλατο που συντηρείται τακτικά είναι πιο ασφαλές, πιο αθόρυβο και διαρκεί περισσότερο. Τα καλά νέα είναι ότι οι περισσότερες βασικές δουλειές θέλουν λίγα εργαλεία και λίγο χρόνο. Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε τα έξι βασικά βήματα συντήρησης (ελαστικά, αλυσίδα, φρένα, ταχύτητες, βίδες και καθαρισμός) και πότε είναι καλύτερα να αφήσετε τη δουλειά σε τεχνικό. Αν ψάχνετε ακόμη το κατάλληλο ποδήλατο, δείτε πρώτα τον οδηγό μας Πώς να επιλέξετε το σωστό ποδήλατο.

Γρήγορος έλεγχος πριν από κάθε βόλτα

Αρκούν δύο λεπτά. Πριν ξεκινήσετε, ελέγξτε:

• Ελαστικά: σωστή πίεση και καμία εμφανής ζημιά.
• Φρένα: πιέστε και τους δύο μοχλούς. Πρέπει να φρενάρουν καθαρά και να μην ακουμπούν στο τιμόνι.
• Αλυσίδα: καθαρή και όχι «στεγνή» ή θορυβώδης.
• Τροχοί και βίδες: οι τροχοί να είναι καλά στερεωμένοι και τίποτα να μην κουδουνίζει.
• Ορατότητα και προστασία: δουλεύουν τα φανάρια και φοράτε κράνος (δείτε πώς να το φορέσετε σωστά).

1. Έλεγχος ελαστικών ποδηλάτου

Τα ελαστικά με λάθος πίεση φθείρονται γρηγορότερα, κάνουν το ποδήλατο βαρύ στην κίνηση και αυξάνουν τον κίνδυνο για σκάσιμο. Η συνιστώμενη πίεση αναγράφεται στο πλάι του ελαστικού (σε bar ή PSI). Ελέγχετέ την με μανόμετρο τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, γιατί τα ελαστικά χάνουν αέρα και όταν δεν χρησιμοποιούνται. Κοιτάξτε επίσης για κοψίματα, ρωγμές ή σφηνωμένα αντικείμενα. Αν χρειάζεστε μια καλή τρόμπα με μανόμετρο, δείτε τις τρόμπες μας. Για αντικατάσταση, θα βρείτε μεγάλη γκάμα από ελαστικά.

2. Λίπανση αλυσίδας

Η αλυσίδα είναι από τα πιο καταπονημένα εξαρτήματα του ποδηλάτου. Όταν είναι βρώμικη ή στεγνή, φθείρεται η ίδια αλλά και τα γρανάζια. Ο σωστός κανόνας είναι: πρώτα καθαρίζετε, μετά λιπαίνετε.

1. Καθαρίστε την αλυσίδα με βούρτσα και ένα κατάλληλο καθαριστικό αλυσίδας. Αποφύγετε τη βενζίνη, την κηροζίνη και το νέφτι.
2. Στεγνώστε την με καθαρό πανί.
3. Στάξτε μια σταγόνα λιπαντικό σε κάθε κρίκο, γυρίζοντας αργά τα πετάλια προς τα πίσω.
4. Περιμένετε λίγα λεπτά και σκουπίστε την περίσσεια με πανί. Η περίσσεια λιπαντικού προσελκύει βρωμιά και φθείρει τα εξαρτήματα.

Ποιο λιπαντικό να διαλέξω;

• Λιπαντικό για υγρές συνθήκες (wet): πιο ανθεκτικό στη βροχή και στη λάσπη, αλλά θέλει συχνότερο καθάρισμα. Παράδειγμα είναι το Zefal Pro Wet Lube.
• Λιπαντικό για στεγνές συνθήκες (dry): πιο ελαφρύ, προσελκύει λιγότερη σκόνη.
• Γράσο: για ρουλεμάν, άξονες και βίδες. Δεν είναι για την αλυσίδα.

Ως γενικός κανόνας, λιπαίνετε την αλυσίδα όταν κάνει θόρυβο ή φαίνεται στεγνή, και πάντα μετά από βροχερή βόλτα. Δείτε τα λιπαντικά και τα καθαριστικά μας. Αν η αλυσίδα είναι πολύ φθαρμένη, αντικαταστήστε την (αλυσίδες) πριν φθαρεί και η κασέτα.

3. Έλεγχος φρένων ποδηλάτου

Τα φρένα είναι το πιο σημαντικό σύστημα ασφαλείας. Πιέστε τους μοχλούς: πρέπει να έχουν σταθερή αίσθηση και να μην φτάνουν μέχρι το τιμόνι. Κοιτάξτε τα τακάκια: αν τα αυλάκια τους έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, είναι ώρα για αντικατάσταση. Τα στριγγλίσματα, οι θόρυβοι ή το «σφουγγαρώδες» φρένο σημαίνουν ότι χρειάζεται ρύθμιση. Δείτε τα ανταλλακτικά για φρένα και δισκόφρενα. Στα υδραυλικά φρένα, οι εργασίες στο υγρό θέλουν πάντα τεχνικό.

4. Έλεγχος ταχυτήτων

Περάστε όλες τις ταχύτητες, ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας, με το ποδήλατο στον αέρα ή ενώ κινείστε αργά. Οι αλλαγές πρέπει να είναι ομαλές και αθόρυβες. Αν η αλυσίδα «πηδά», κάνει θόρυβο ή αργεί να αλλάξει, συνήθως χρειάζεται ρύθμιση του ντεραγιέρ ή του καλωδίου. Μην πιέζετε τον μοχλό με δύναμη. Η ρύθμιση είναι δουλειά του τεχνικού, αν δεν έχετε εμπειρία.

5. Σύσφιξη βιδών

Με τη χρήση, οι βίδες του ποδηλάτου μπορεί να χαλαρώσουν. Ελέγχετε τακτικά τον λαιμό και το τιμόνι, τον σωλήνα της σέλας, τα πετάλια και τους τροχούς. Μια χαλαρή βίδα μπορεί να προκαλέσει κακή απόδοση, φθορά ή ακόμη και ατύχημα. Από την άλλη, μην σφίγγετε υπερβολικά: η υπερβολική δύναμη μπορεί να χαλάσει το εξάρτημα, ειδικά στα ελαφριά ή τα καρμπόν μέρη, όπου χρειάζεται δυναμόκλειδο. Οι περισσότερες βασικές ρυθμίσεις γίνονται με ένα πολυεργαλείο. Δείτε τα εργαλεία ποδηλάτου μας.

Ακούστε το ποδήλατο όταν οδηγείτε. Κουδουνίσματα, τριξίματα και ταλαντεύσεις είναι ενδείξεις ότι κάτι θέλει έλεγχο.

6. Γενικός καθαρισμός ποδηλάτου

Η λάσπη και η σκόνη επιταχύνουν τη φθορά. Ο καθαρισμός δεν χρειάζεται να είναι πολύπλοκος.

Πώς να το καθαρίσετε

• Αφαιρέστε πρώτα τα χοντρά υπολείμματα με μια βούρτσα ή ένα βρεγμένο πανί.
• Πλύντε με νερό και ήπιο σαπούνι (π.χ. αραιωμένο υγρό πιάτων ή ειδικό καθαριστικό ποδηλάτου) και μαλακό σφουγγάρι.
• Αποφύγετε το πλυστικό υψηλής πίεσης: το νερό μπορεί να μπει στα ρουλεμάν και να τα φθείρει.
• Ξεπλύντε με λίγο νερό και στεγνώστε καλά με καθαρό πανί. Μετά λιπάνετε την αλυσίδα.

Πόσο συχνά

Εξαρτάται από το πώς και πού οδηγείτε. Αν βγαίνετε σε βροχή και λάσπη ή οδηγείτε πολύ, καθαρίστε το ποδήλατο συχνότερα. Για τους περισσότερους, ένας καθαρισμός το μήνα είναι ένα καλό ξεκίνημα. Δείτε όλα τα προϊόντα συντήρησης και καθαρισμού.

Πότε να πάτε στο συνεργείο

Αν ανακαλύψετε χαλάρωμα ή κάποιο εξάρτημα «παίζει», διορθώστε το μόνοι σας μόνο αν ξέρετε τι ακριβώς φταίει και πώς διορθώνεται. Αλλιώς, αφήστε το σε τεχνικό. Ακόμη κι αν όλα φαίνονται σωστά, καλό είναι να περνάτε το ποδήλατο από έλεγχο μία ή δύο φορές τον χρόνο, ώστε να ελεγχθούν οι ακτίνες, τα ρουλεμάν, ο μηχανισμός ταχυτήτων και τα καλώδια.

Για περισσότερα, διαβάστε και τα άρθρα μας Γιατί να φοράτε κράνος ποδηλάτου και Πώς να διαλέξετε κλειδαριά ποδηλάτου.

Βίντεο: καθαρισμός και λίπανση αλυσίδας

Αν θέλετε να δείτε τα βήματα στην πράξη, το παρακάτω βίντεο της Park Tool δείχνει πώς καθαρίζεται και λιπαίνεται η αλυσίδα με ειδικό εργαλείο καθαρισμού. Είναι στα αγγλικά.