Πώς να επιλέξετε ποδήλατο βουνού: ανάρτηση, τροχοί, φρένα και μέγεθος

Τα ποδήλατα βουνού είναι πολύ ευέλικτα. Μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε για τα ψώνια, για μια βόλτα στο πάρκο ή για μακρινές διαδρομές. Η βασική τους δουλειά όμως είναι να σας πηγαίνουν αξιόπιστα σε χωματόδρομους και μονοπάτια, και τα βουνά είναι προαιρετικά. Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε πώς να διαλέξετε το σωστό ποδήλατο βουνού: ανάρτηση, μέγεθος τροχών, φρένα, ταχύτητες και μέγεθος πλαισίου. Αν ψάχνετε ακόμη τι είδος ποδηλάτου σας ταιριάζει, ξεκινήστε από τον οδηγό Πώς να επιλέξετε το σωστό ποδήλατο.

Ξεκινήστε από το πώς θα το χρησιμοποιήσετε

Πριν δείτε μοντέλα, σκεφτείτε τρία πράγματα:

• Πού θα το οδηγείτε: Σε χωματόδρομους και ομαλά μονοπάτια ή σε πιο τραχιά διαδρομές με πέτρες και ρίζες; Για ομαλά μονοπάτια ή συνδυασμό χωμάτινου και στρωμένου δρόμου αρκεί ένα ποδήλατο με ανάρτηση μόνο μπροστά. Για πιο δύσκολο έδαφος σκεφτείτε πλήρη ανάρτηση.
• Πόσο συχνά θα βγαίνετε: Για περιστασιακές βόλτες ένα βασικό μοντέλο είναι αρκετό. Αν θέλετε να πάτε μακρύτερα, γρηγορότερα και πιο συχνά, αξίζει να ξοδέψετε περισσότερα για καλύτερα εξαρτήματα.
• Ο προϋπολογισμός σας: Τα βασικά μοντέλα ξεκινούν από περίπου 200 €, ενώ τα ποδήλατα πλήρους ανάρτησης με εξεζητημένα εξαρτήματα κοστίζουν αρκετές χιλιάδες ευρώ.

Αν δεν είστε σίγουροι, ένα ποδήλατο γενικής χρήσης με ανάρτηση μπροστά είναι η πιο ασφαλής επιλογή.

Τα είδη ποδηλάτων βουνού

• Ανώμαλου δρόμου (γενικής χρήσης): Για χωματόδρομους, μονοπάτια και βόλτες στην άσφαλτο. Είναι η πιο συνηθισμένη κατηγορία και τη βρίσκετε στις περισσότερες τιμές.
• Cross country: Ελαφριά και γρήγορα ποδήλατα, για ανηφόρες και στροφές. Δίνουν έμφαση στην ταχύτητα και όχι στα άλματα.
• All mountain / trail: Πιο γερά ποδήλατα με περισσότερη διαδρομή ανάρτησης, για τεχνικές διαδρομές με απότομες κατηφόρες. Τα περισσότερα έχουν ανάρτηση μπροστά και πίσω.
• Downhill και dirt jump: Ειδικά ποδήλατα για γρήγορες κατηφόρες και για κόλπα και άλματα σε πάρκα. Είναι για πιο εξειδικευμένη χρήση.

Ανάρτηση μόνο μπροστά ή πλήρης ανάρτηση;

Ανάρτηση μόνο μπροστά (hardtail)

Έχει ελατήριο στο μπροστινό πιρούνι, το οποίο μειώνει τους κραδασμούς στα χέρια και βοηθά στον έλεγχο. Είναι πιο οικονομικά, πιο ελαφριά και πιο απλά στη συντήρηση. Διαλέξτε hardtail αν θέλετε ένα προσιτό ποδήλατο για όλες τις χρήσεις, για περιστασιακές βόλτες σε μονοπάτια ή για να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας.

Πλήρης ανάρτηση

Έχει ανάρτηση μπροστά και πίσω (πίσω αμορτισέρ). Προσφέρει περισσότερη άνεση και έλεγχο σε τραχιά διαδρομές και ταχύτητες, και καταπονεί λιγότερο τις αρθρώσεις και τους μυς. Κοστίζει περισσότερο και συχνά ζυγίζει περισσότερο. Αξίζει αν οδηγείτε αρκετά συχνά σε δύσκολο έδαφος ώστε να δικαιολογείται η διαφορά στην τιμή.

Μέγεθος τροχών: 26, 27,5 ή 29 ίντσες

• 26 ίντσες: το παλιότερο πρότυπο. Θα το βρείτε κυρίως σε οικονομικά ποδήλατα και σε μικρότερους αναβάτες ή εφήβους.
• 27,5 ίντσες: πιο ευκίνητα και ζωηρά, με καλή σταθερότητα. Ταιριάζουν συχνά σε μικρότερους αναβάτες.
• 29 ίντσες: οι μεγάλοι τροχοί περνούν πιο εύκολα πάνω από εμπόδια και κρατούν καλά την ταχύτητα. Είναι σήμερα η πιο δημοφιλής επιλογή για ενήλικες.

Τα ποδήλατα με τροχούς 29 ιντσών είναι συνήθως η πιο σίγουρη επιλογή αν είστε ψηλός ή θέλετε σταθερότητα. Αν είστε χαμηλότερος ή θέλετε πιο ζωηρή οδήγηση, δείτε και τα 27,5. Οι περισσότεροι κατασκευαστές προσφέρουν και τα δύο μεγέθη, ανάλογα με το μέγεθος του πλαισίου.

Φρένα: δισκόφρενα ή V-brake

• Δισκόφρενα: Τα τακάκια πιάνουν δίσκο στο κέντρο του τροχού. Φρενάρουν καλύτερα σε όλες τις συνθήκες, ιδιαίτερα στη βροχή και στις απότομες κατηφόρες, και χρειάζονται λιγότερη δύναμη στα δάχτυλα. Τα υδραυλικά είναι πιο ήπια και ρυθμίζονται μόνα τους καθώς φθείρονται τα τακάκια. Τα μηχανικά (με ντίζα) χρειάζονται περιοδική ρύθμιση.
• V-brake (φρένα ζάντας): Συνηθίζονται στα οικονομικά μοντέλα. Είναι φθηνά και εύκολα στην αντικατάσταση, αλλά φρενάρουν λιγότερο καλά σε βρεγμένο ή λασπωμένο έδαφος και φθείρουν σταδιακά τη ζάντα.

Αν θα οδηγείτε σε χωματόδρομο, τα δισκόφρενα αξίζουν το έξτρα κόστος.

Ταχύτητες και εξαρτήματα

Ο αριθμός των ταχυτήτων προκύπτει από τους μπροστινούς δακτυλίους επί τα πίσω γρανάζια (για παράδειγμα 3 επί 8 δίνουν 24 ταχύτητες). Στα βασικά ποδήλατα βουνού θα δείτε συνήθως 21, 24 ή 27 ταχύτητες, ενώ στα πιο σύγχρονα ποδήλατα όλο και περισσότερο συναντάτε ένα μόνο μπροστινό δαχτυλίδι με πολλά πίσω γρανάζια, με το ίδιο ή μεγαλύτερο εύρος και λιγότερη πολυπλοκότητα. Ο αριθμός δεν είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας. Σημασία έχει το εύρος, δηλαδή πόσο μαλακά ανεβαίνετε και πόσο σκληρά κατεβαίνετε.

Τα εξαρτήματα (ταχύτητες, φρένα) έρχονται σε «πακέτα» από κατασκευαστές όπως η Shimano, που ταξινομούνται από το βασικό επίπεδο (Acera, Altus, Alivio) μέχρι τα μεσαία και προχωρημένα (Deore, SLX, XT). Όσο πιο ψηλά ανεβαίνετε, τόσο ελαφρύτερα και πιο ακριβή είναι.

Συμβουλή αγοράς: Συνήθως κοστίζει λιγότερο να αγοράσετε εξαρχής ένα ποδήλατο καλύτερης ποιότητας παρά να πάρετε ένα φθηνότερο και να το αναβαθμίζετε σταδιακά.

Μέγεθος πλαισίου

Το σωστό μέγεθος πλαισίου (XS έως XL, ή σε εκατοστά) είναι πιο σημαντικό από σχεδόν οτιδήποτε άλλο. Δεν υπάρχει ένας μόνο κανόνας, και κάθε κατασκευαστής έχει τη δική του γεωμετρία. Μερικά πράγματα που ελέγχουμε:

• Η απόσταση από τη σέλα στο τιμόνι: Δεν πρέπει να είστε ούτε υπερβολικά τεντωμένος ούτε υπερβολικά μαζεμένος.
• Το ύψος της σέλας: Με το πεντάλ στο κάτω μέρος της διαδρομής, το γόνατο πρέπει να είναι ελαφρά λυγισμένο.
• Το τιμόνι: Ψηλότερα από τη σέλα δίνει πιο χαλαρή στάση, και χαμηλότερα πιο επιθετική. Για πολλούς αναβάτες περίπου στο ίδιο ύψος είναι ό,τι χρειάζεται.
• Ο χώρος πάνω από το σκελετό: Όταν στέκεστε πάνω από το ποδήλατο, πρέπει να υπάρχει ελεύθερος χώρος ανάμεσα σε εσάς και τον οριζόντιο σωλήνα.

Αν είστε γυναίκα ή χαμηλότερου αναστήματος, υπάρχουν και πλαίσια σχεδιασμένα για μικρότερα ύψη, που μειώνουν την καταπόνηση στη μέση, στην πλάτη και στον λαιμό.

Δοκιμάστε πριν αγοράσετε

Ελάτε στο κατάστημα με τις γνώσεις από αυτόν τον οδηγό. Θα βρούμε το σωστό μέγεθος, θα επιλέξετε 2 ή 3 ποδήλατα και θα τα δοκιμάσετε. Ακόμη κι αν έχουν παρόμοιες τιμές και εξαρτήματα, το καθένα νιώθει διαφορετικό. Λίγα λεπτά οδήγησης αρκούν για να ξεχωρίσει το δικό σας.

Κράνος και βασικά αξεσουάρ

Στα μονοπάτια το κράνος είναι απαραίτητο. Δείτε τα κράνη mountain και διαβάστε στον οδηγό Γιατί να φοράτε κράνος ποδηλάτου πώς να διαλέξετε το σωστό. Μην ξεχάσετε και μια καλή κλειδαριά για όταν παρκάρετε το ποδήλατο.

Διαβάστε επίσης:
Πώς να επιλέξετε το σωστό ποδήλατο
Γιατί να φοράτε κράνος ποδηλάτου
Πώς να διαλέξετε κλειδαριά ποδηλάτου